Türk Çin Araştırmaları

Sinciang Uygur Özerk Bölgesinde-3: Uyumun kenti fırsatın kapısı

İli Kazak Özerk Vilayeti, Sinciang’ın en güzel duraklarından birisi. Çin’in Orta Asya’ya açılan kapısı burası. Başkenti Gulca ya da Çince ismiyle Yining. Urumçi’nin 500 kilometre batısında, Kazakistan sınırında yer alıyor. Tarihte kervanların, bugün de ticaretin kilit noktası. İpek Yolu için “kralın tacındaki elmas” diyelim; ya da “kremanın kreması”… 13 ETNİK GRUP BİR ARADA YAŞIYOR Kent […]

Sinciang Uygur Özerk Bölgesinde-2: 620 yıllık Kaşgar’ın mucize atılımı

Kaşgar, uzun ömürlü insanların şehri. Çin’de en fazla 100 yaş üstü insanın bulunduğu kent burasıymış. Rekor ise kentin 135 yaşındaki dedesinde. Ancak geçmişte, şimdiki kadar huzurlu değilmiş elbette. Burası Kırgızistan, Tacikistan ve Afganistan’ın kesişim noktası. Terör yuvası Wakhan Koridoru 250 kilometre ötemizde. Hani şu ABD’nin Suriye’den DEAŞ’lıları taşıdığı yer. Kaşgar ise buraya göre bambaşka bir […]

Sinciang Uygur Özerk Bölgesi’nde-1: Çin’de ‘Uygur’ olmak varmış

Urumçi, Sinciang Uygur Özerk Bölgesi’nin başkenti. Yüzde 45’i Uygur, yüzde 55’i Han Çinlisi. Kadim tarihi, zengin kültürü ve modern mimarisi ile büyük bir Çin mucizesi. Yaşayan bir kent burası. Dört köşesinde festival havası… Hani bizim yılda birkaç gün düzenlediğimiz türden bir festival. Sokaklar cümbüş yeri. Kent merkezinde bulunan Uluslararası Büyük Pazar, bizim Kapalı Çarşı’nın kopyası. […]

Çin’de ‘Uygur’ olmak varmış

Çin Devlet Konseyi Basın Ofisi’nin daveti ile 21-29 Eylül 2023 tarihleri arasında Sinciang Uygur Özerk Bölgesi’ni ziyaret ettim. 17 ülkeden 22 yabancı gazetecinin katıldığı gezide Urumçi, Kaşgar ve İli kentlerine gittim. Bu üç kentte gördüklerimi, dinlediklerimi üç bölüm halinde paylaşacağım. İstanbul’dan Urumçi’ye Bakü aktarmasıyla ulaştım. Halbuki bir dönem doğrudan uçuşlar da başlamıştı. Sanırım bir süredir […]

BRICS Güney Afrika Zirvesi: Liberal düzenin sonuna doğru

Kalkınmasını başka ülkeleri yağmalayarak değil; ortak, eşit, adil, insan merkezli ve birbirinin içişlerine karışmamayı dış politikada temel felsefe haline getirmiş yeni bir düzene duyulan ihtiyaç. İşte BRICS dünyaya bunu sunuyor. 2009’da kurulan ve başlangıçta finans, kalkınma ve ticari olarak işbirliğini içeren BRICS, ağustosun üçüncü haftasında Güney Afrika’da yapılan son zirvesinde yeni üyelerin katılımıyla ezilen dünya halklarının […]

Bağımsız enerji politikası ve iklim kriziyle mücadele: Hidrojen enerjisi

Türkiye’nin hidrojen enerjisi ile ilgili yaptığı çalışmalar henüz doğum aşamasındadır. Türkiye’de milli otomobil, İHA, SİHA gibi önemli alanlarda üretim yapılırken hidrojen enerjisi de göz önünde bulunmalıdır. Hidrojen enerjisinin, ilerleyen yıllarda küresel enerji sisteminin önemli bir parçası olacağı öngörülüyor. Çevre dostu olarak bilinen hidrojen, kolay bir şekilde depolanabiliyor ve yüksek enerji yoğunluğuna sahip enerji kaynağı olarak tanınıyor. […]

Düşük Düzeyde Protokol, Yüksek Düzeyde Ziyaret: Blinken’ın Pekin Ziyareti

ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken, Pekin’de iki günlük bir ziyaret gerçekleştirdi. Bu yıl Şubat ayında planlanan ziyaret, o dönemdeki “casus balon” tartışması nedeniyle ertelenmişti. ABD yönetiminin yaklaşık beş yıl sonra gerçekleştirdiği ilk yüksek düzeydeki ziyaret, Çin hükümeti tarafından “düşük düzeyde protokol” ile karşılandı. Blinken, Çin’in Kuzey Amerika ve Okyanusya İşleri Genel Müdürü Yang Tao tarafından […]

ABD’nin NATO’yu Asya-Pasifik’te genişletme stratejisi

Tokyo’da NATO ofisi açma planı, ABD’nin Asya-Pasifik’te deniz üzerindeki ilk karakolu olması anlamına geliyor. Japonya askeri kuvvetleri, her ne kadar II. Dünya Savaşı’ndan sonra sınırlandırılmış da olsa dünyanın en büyük dokuzuncu savunma bütçesine sahip. Singapur’da 2-4 Haziran arasında düzenlenen 20. Shangri-La Diyaloğu Türkiye’de maalesef Asya-Pasifik’e olan az ilgiden dolayı yakından takip edilmedi. Kökeni Çince olan […]

Çin’in ‘İki Toplantı’sı ve Xi’nin üçüncü döneminin jeopolitik etkisi

Çin’in yeni liderliği Batı’da ‘panikle’ karşılandı. Yönetici kadronun kolektif liderliğe bağlı olması ‘sadakat’ olarak nitelendi. Yeni dönemde ÇKP, içeride piyasaya karşı denetimi artırırken, dış politikada ABD’ye karşı daha kararlı tutum alıyor. ÇİN’in 4 Mart Cumartesi günü başlayan yıllık “İki Toplantı”sının 14’üncüsü geçen hafta sonu başarıyla tamamlandı. Yeni seçilen Çin Ulusal Halk Meclisi (ÇUHM) ve Çin […]

Küresel Ekonomik Durgunluğa Karşı ilaç Çin İthalat Fuarı

Dünyada ilk kez uluslararası ithalat temasıyla 2018’de Şanghay’da düzenlenen Çin Uluslararası İthalat Fuarı (China International Import Expo-CIIE)’nın beşincisi 2022 yılında birçok rekor kırarak başarıyla tamamlandı. Çin Halk Cumhuriyeti’nin güzide liman şehri Şanghay’ın ev sahipliği yaptığı fuar, Çin pazarını dünyaya daha çok açmayı ve karşılıklı yarara dayanan ticaret temelinde ülkeler arası ekonomik iş birliğini artırmayı hedefliyor. […]